Voel je je soms machteloos in gesprekken met patiënten met een psychische aandoening? Merk je dat de gebruikelijke aanpak niet werkt — en weet je niet goed wat dan wel?
Als arts stuit je in elke discipline op patiënten met een psychische aandoening. En de communicatie met hen vraagt iets anders dan je in je opleiding hebt meegekregen.
Waarom het zo vaak escaleert
Vooral psychiaters zijn er goed op voorbereid. De rest niet — en dat is niet jouw fout, maar wel jouw dagelijkse realiteit.
Een psychische aandoening kan de communicatie sterk beïnvloeden. De patiënt kan zijn noden moeilijker verwoorden, begrijpt je anders, reageert anders.
Het consult duurt langer dan het zou moeten. Je komt te weinig te weten. De patiënt wordt angstig of boos, zonder dat je goed begrijpt waarom.
Veel artsen zien deze patiënten liever niet op hun agenda. Niet omdat ze geen goede arts willen zijn — maar omdat ze niet weten hoe ze het moeten aanpakken.
Dat is begrijpelijk. En tegelijk jammer, want ook deze patiënten hebben recht op grondige zorg.
Wat er écht speelt
Een patiënt met een depressie is niet ongemotiveerd door keuze — zijn brein werkt anders. Iemand met psychose heeft een andere beleving van de werkelijkheid — redeneren helpt dan niet. Iemand met dementie kan het gesprek niet volgen zoals jij dat doet.
Elke aandoening vraagt een andere communicatieve aanpak. Wie dat niet weet, herhaalt wat niet werkt — en verliest er energie aan.
Wat werkt dan wel in het consult?
Niet meer uitleg geven of harder proberen. Maar je aanpak afstemmen op wat de patiënt op dat moment aankan.
Artsen die hier goed in worden:
• begrijpen hoe psychiatrische aandoeningen de communicatie beïnvloeden
• bouwen anders vertrouwen op — ook met patiënten die moeilijk contact maken
• weten wanneer redeneren niet werkt en wat ze dan wel kunnen doen
• stemmen hun tempo, toon en taal af op de toestand van de patiënt
Dat vraagt andere vaardigheden dan je gewend bent. Maar het zijn vaardigheden — en die kun je leren.
Herken je dit?
• Consultaties die uitlopen zonder dat er iets verandert
• Het gevoel dat je in cirkels draait met dezelfde patiënt
• Niet weten hoe je moet reageren op bepaald gedrag
• Machteloosheid wanneer je de patiënt niet begrijpt
• Energie verliezen aan gesprekken die nergens heen gaan
Dan ontbreken er concrete handvaten — geen betrokkenheid.
Wat je nodig hebt om wel controle te houden
Niet meer theorie over psychiatrie. Maar vaardigheden die je meteen kunt toepassen:
• hoe psychiatrische aandoeningen de communicatie concreet beïnvloeden
• hoe je een vertrouwensband opbouwt met patiënten die contact moeilijk vinden
• hoe je reageert als redeneren en uitleggen niet werken
• hoe je de consultatie stuurt zonder het contact te verliezen
Je werkt met je eigen casussen, zodat het meteen herkenbaar is in je dagelijkse praktijk.
Het goede nieuws
Vastlopen in deze consultaties is niet onvermijdelijk.
Je kan leren om:
• sneller te herkennen wat er werkelijk speelt
• minder tijd en energie te verliezen aan consultaties die vastlopen
• het gesprek te sturen zonder te forceren
• met meer houvast te staan in deze consultaties
En dat zonder harder te werken of anders te zijn dan je bent.
Wil je hier beter in worden?
Je oefent met je eigen casussen, zodat je de dag na de training meteen aan de slag kan in je praktijk.
De training is beschikbaar als halve of hele dag.
Ik ben zelf arts en help artsen die vastlopen in gesprekken met patiënten met een psychische aandoening om opnieuw controle te krijgen in hun consultaties.
Met praktische, ervaringsgerichte communicatietraining, rechtstreeks toepasbaar in je eigen praktijk.