Een eenvoudige verkoudheid in de Zwitserse bergen

Deze zomer werk ik als hotelarts in Zwitserland. Tussen de bergen zie ik heel wat vakantiegangers met dezelfde klacht passeren: een gewone bovenste luchtweginfectie.

Keelpijn, hoest, een verstopte neus. Meestal klachten die vanzelf genezen.

Medisch gezien hadden deze patiënten geen extra onderzoek of medicatie nodig. Toch waren het telkens totaal verschillende consultaties.

Dezelfde aandoening, andere verwachtingen

De ene patiënt vroeg naar antibiotica. Een andere wilde liever een natuurlijke behandeling.

Sommigen wilden weten hoe ze erger konden voorkomen. Anderen vroegen naar homeopathie of hadden vragen over zelfzorg.

Iemand wilde weten of een verkoudheidsmiddel zoals Sinutab veilig was met een voorgeschiedenis van CVA.

Een andere patiënt wilde wel onderzocht worden, maar vooral geen medicatie.

Hoewel de aandoening telkens dezelfde was, was de vraag achter de aandoening telkens anders.

Wat schuilt er achter de vraag van de patiënt?

Als arts betrap ik mezelf er soms op dat ik me afvraag hoeveel medische meerwaarde dergelijke consultaties hebben.

De diagnose is vaak duidelijk. Een voorschrift verandert het natuurlijke verloop van de aandoening meestal niet.

Maar misschien is dat de verkeerde vraag.

Veel patiënten komen niet alleen voor een diagnose of behandeling. Ze komen met een behoefte. Ze zoeken geruststelling, informatie, bevestiging, advies of een antwoord op een bezorgdheid die voor hen belangrijk is.

Wanneer we uitsluitend focussen op de medische inhoud, lopen we het risico die onderliggende vraag te missen.

Waarom medische communicatie het verschil maakt

Goede geneeskunde gaat niet alleen over het herkennen van ziekte. Ze gaat ook over het begrijpen van mensen.

Dat vraagt niet altijd ingewikkelde diagnostiek of behandeling, maar aandacht, nieuwsgierigheid en de bereidheid om te ontdekken wat een patiënt precies komt zoeken.

De meerwaarde van een consultatie zit niet altijd in een diagnose of behandeling. Soms zit ze in het gesprek dat eraan voorafgaat.

Goede zorg begint met begrijpen

Deze ervaringen herinneren me eraan dat patiëntgerichte zorg begint met een eenvoudige maar krachtige vraag:

Waarom komt deze patiënt vandaag naar mij  ?

De klacht is niet altijd de vraag.

En soms ligt de belangrijkste taak van de arts niet in behandelen, maar in begrijpen.