“Ik erger mij zo aan consulten zoals dat van gisteren…”

Een orthopedist vertelde mij hoe frustrerend hij het vindt wanneer patiënten overtuigd binnenkomen met een eigen diagnose en behandelvraag.

Zo zag hij een patiënt die zeker wist dat ze hielspoor had en ze wilde meteen een infiltratie. Uit de anamnese bleek dat ze conservatieve opties, zoals steunzolen of kinesitherapie, nog niet geprobeerd had. Medisch was een infiltratie op dat moment niet aangewezen.

Wat deed de arts? Hij probeerde dit zo goed mogelijk uit te leggen. Hoe meer uitleg hij gaf, hoe groter de weerstand werd.

Het resultaat: een defensieve patiënt en een arts die veel energie verloor.

“Dit gebeurt de hele tijd,” zei hij.

Waarom uitleg alleen vaak niet werkt

We hebben de situatie samen geoefend. Ik nam de rol van patiënt op, en al snel werd een patroon zichtbaar: de arts begon te snel met rationele uitleg, nog vóór het klinisch onderzoek.

Dat is een herkenbare reflex. Als arts wil je correcte informatie geven en misverstanden rechtzetten.

Maar zonder eerst af te stemmen, wordt uitleg vaak ervaren als tegenspraak. En dat roept weerstand op.

De consultstructuur die wél werkt

We draaiden de opbouw van het consult om. Kleine aanpassingen, groot effect.

1. Eerst valideren, daarna onderzoeken

In plaats van meteen in discussie te gaan, start je met erkenning:

“Je denkt dat het hielspoor is en je wilt een infiltratie. Ik ga het eens goed nakijken.”

De patiënt voelt zich gehoord. De spanning zakt, en er ontstaat ruimte voor samenwerking.

2. Diagnose bevestigen

Na het klinisch onderzoek volgt eerst de bevestiging:

“Het klopt dat het om hielspoor gaat.”

Hier ontstaat afstemming. Je zit letterlijk en figuurlijk op dezelfde lijn.

3. De boodschap brengen en pauzeren

Daarna volgt de kernboodschap:

“Een infiltratie is nu geen goede keuze.”

En dan: pauze.

Door stilte toe te laten, krijgt de patiënt ruimte om te reageren. Pas daarna beslis je wat nodig is: extra uitleg of meteen alternatieven voorstellen, zoals kinesitherapie of steunzolen.

Minder weerstand, meer efficiëntie in het consult

Het effect? De weerstand verdween meteen.

Door eerst verbinding te maken en pas daarna richting te geven, hoefde de arts niet langer tegen een muur te duwen.

Zijn conclusie na de oefensessie:

“Dit gaat mij minder energie kosten en het gaat me tijd besparen.”

Herkenbaar?

Veel artsen krijgen te maken met patiënten die binnenkomen met een duidelijke, maar medisch onjuiste vraag.

De sleutel zit niet alleen in wat je zegt, maar vooral in wanneer en hoe je het brengt.