Luisteren is een essentiële vaardigheid voor elke zorgverlener. Toch is luisteren alleen niet voldoende. Patiënten moeten ook voelen dat er echt naar hen geluisterd is. In 1984 toonden Beckman en Frankel aan dat artsen hun patiënten gemiddeld al na 18 seconden onderbraken tijdens hun inleidend verhaal. Gelukkig is er sindsdien veel veranderd. Steeds meer artsen…

Wanneer mensen met een dringende zorgvraag contact opnemen met een praktijk, verwachten ze niet altijd een onmiddellijke oplossing. Ze hopen vooral gehoord en ernstig genomen te worden. Toch wordt de impact van het eerste telefonische contact vaak onderschat. Een luisterend oor, begrip tonen en actief meedenken kunnen een groot verschil maken voor zowel de patiënt…

Als arts zijn we opgeleid om problemen te herkennen en op te lossen. Dat is een grote kracht. Soms wordt diezelfde kracht ook een valkuil. Tijdens een individuele communicatietraining besprak ik een consult met een arts dat haar was bijgebleven. “Mijn man is jaloers als ik borstvoeding geef” De arts vroeg aan een moeder van…

Soms komen signalen over een arts uit verschillende hoeken tegelijk. Patiënten geven feedback. Verpleegkundigen maken opmerkingen. Collega’s delen hun bezorgdheden. En in deze casus kwam er ook een melding via de ombudsdienst. De boodschappen leken op elkaar: “Je komt arrogant over.” “Je luistert niet.” “Je bent niet respectvol.” Verschillende mensen. Verschillende situaties. Maar wel telkens…

In de zorg spreken we soms over een moeilijke patiënt. Een patiënt die blijft terugkomen, boos reageert, adviezen niet opvolgt of telkens nieuwe klachten aanbrengt. Maar wat als we het gedrag van die patiënt niet alleen beoordelen, maar ook proberen te begrijpen? Misschien is een moeilijke patiënt niet altijd moeilijk. Misschien begrijpen we gewoon nog…

Veel zorgverleners herkennen het: je legt iets zorgvuldig uit, onderbouwt je advies met feiten en controleert of de patiënt alles begrepen heeft. Toch verandert er achteraf weinig of niets. Dat kan frustrerend zijn. Maar misschien ligt het probleem niet bij de motivatie van de patiënt. Misschien vertrekken we van een verkeerde aanname. De hardnekkige misvatting…

Veel zorgverleners vinden het moeilijk om grenzen te stellen. Ze willen patiënten respectvol behandelen, de relatie goed houden en conflicten vermijden. Daardoor lijkt het soms alsof er maar twee mogelijkheden zijn: toegeven of in discussie gaan. Gelukkig bestaat er nog een derde optie. Waarom grenzen stellen zo moeilijk kan zijn Tijdens een coaching vertelde een…

In de huisartsenpraktijk komt het regelmatig voor: een patiënt met rugpijn vraagt om een CT-scan. Vanuit medisch oogpunt is dat onderzoek vaak niet aangewezen. Toch blijkt het weigeren van zo’n aanvraag vaak moeilijker dan de medische beslissing zelf. Want hoe zeg je nee zonder de patiënt het gevoel te geven dat hij niet gehoord wordt?…

Grenzen stellen is voor veel artsen niet het moeilijkste deel van een gesprek. De grens uitspreken lukt vaak wel. Wat daarna komt, blijkt veel uitdagender: de stilte verdragen.Juist die stilte bepaalt vaak of een patiënt een grens kan aanvaarden of ertegen in verzet gaat. Een consult van vijftien minuten Een man komt binnen met zijn…

Goede communicatie vraagt oefening. Zeker wanneer gesprekken moeilijk worden, emoties oplopen of de reactie van een patiënt anders is dan verwacht. In één-op-één sessies merk ik dat artsen vaak meer durven uitproberen dan in een groep. Omdat niets moet lukken In mijn begeleiding speel ik patiënten.De stille. De ontwijkende. De boze.Artsen oefenen, testen grenzen en…